Giao thương quốc tế • Bài học hợp đồng
Governing Law – Chọn luật áp dụng là chọn cách tự bảo vệ doanh nghiệp
Trong thương mại quốc tế, sự công bằng không tự nhiên xuất hiện. Nó phụ thuộc rất lớn vào việc doanh nghiệp có đọc kỹ, hiểu đúng và kiểm soát được những điều khoản mình đã ký hay không.
Governing Law là gì?
Governing Law là điều khoản xác định hệ thống pháp luật nào sẽ được dùng để điều chỉnh hợp đồng. Khi phát sinh tranh chấp, cơ quan giải quyết thường căn cứ vào luật áp dụng này để xem xét quyền, nghĩa vụ và trách nhiệm của các bên.
Nói đơn giản, chọn luật áp dụng không chỉ là chọn một dòng chữ trong hợp đồng. Đó là chọn nền tảng pháp lý để bảo vệ doanh nghiệp khi hợp đồng không còn diễn ra thuận lợi.
Điều nhiều doanh nghiệp thường bỏ sót
Khi đàm phán xuất khẩu, nhiều doanh nghiệp chỉ tập trung vào giá bán, chất lượng hàng, tiến độ giao hàng và điều kiện thanh toán. Nhưng khi có tranh chấp, phần quyết định lợi thế lại thường nằm ở những điều khoản cuối hợp đồng.
- Luật quốc gia nào được áp dụng?
- Có áp dụng công ước quốc tế như CISG hay không?
- Tranh chấp xử tại tòa án hay trọng tài?
- Địa điểm giải quyết tranh chấp ở đâu?
- Tiêu chuẩn nghiệm thu, hồ sơ chứng cứ và điều khoản khiếu nại được viết như thế nào?
5 điểm cần kiểm tra trước khi ký
Ví dụ dễ hiểu
Một doanh nghiệp Việt ký hợp đồng bán hàng cho đối tác nước ngoài. Hai bên thỏa thuận thanh toán, giao hàng và chất lượng rất rõ, nhưng lại không để ý điều khoản luật áp dụng và nơi giải quyết tranh chấp.
Khi phát sinh khiếu nại, doanh nghiệp mới nhận ra tranh chấp phải xử lý theo luật của một quốc gia khác, bằng ngôn ngữ khác, tại một địa điểm rất xa. Lúc này, chi phí luật sư, đi lại, dịch thuật và thời gian xử lý có thể lớn hơn rất nhiều so với giá trị lợi nhuận của hợp đồng.
Giá cả chỉ là một phần của hợp đồng. Điều khoản pháp lý mới quyết định khả năng bảo vệ quyền lợi của doanh nghiệp khi xảy ra tranh chấp.
Doanh nghiệp Việt cần thay đổi thói quen
Một doanh nghiệp muốn giao thương quốc tế bền vững cần hình thành thói quen đọc kỹ trước khi ký. Không chỉ đọc phần giá, số lượng và ngày giao hàng, mà phải đọc cả phụ lục kỹ thuật, luật áp dụng, cơ chế trọng tài và điều khoản trách nhiệm.
- Đọc toàn bộ hợp đồng và phụ lục.
- Kiểm tra rõ luật áp dụng.
- Xác định cơ chế giải quyết tranh chấp.
- Làm rõ quyền, nghĩa vụ và trách nhiệm của từng bên.
- Lưu giữ đầy đủ hồ sơ, chứng từ và trao đổi bằng văn bản.
Chi phí dành cho việc học, đọc và rà soát hợp đồng luôn nhỏ hơn rất nhiều so với chi phí phải trả khi tranh chấp xảy ra.
Kết luận
Sự công bằng trong thương mại quốc tế không đến từ may mắn. Nó đến từ kiến thức, sự chuẩn bị và khả năng hiểu đúng những gì mình đã ký.
Với doanh nghiệp Việt, đi ra thế giới không chỉ là bán được hàng. Quan trọng hơn là phải đứng vững, đứng đúng và biết tự bảo vệ mình trong luật chơi toàn cầu.
Trong thương mại quốc tế, kiến thức pháp lý không phải để đi kiện. Kiến thức pháp lý là để hạn chế tranh chấp ngay từ khi hợp đồng chưa được ký.
Câu hỏi thường gặp
Governing Law là gì?
Governing Law là điều khoản xác định hệ thống pháp luật được dùng để điều chỉnh hợp đồng và xử lý quyền, nghĩa vụ của các bên khi có tranh chấp.
Governing Law khác Jurisdiction như thế nào?
Governing Law là luật áp dụng cho hợp đồng. Jurisdiction là nơi hoặc cơ quan có thẩm quyền giải quyết tranh chấp. Hai nội dung này liên quan nhau nhưng không giống nhau.
CISG có tự động áp dụng cho hợp đồng mua bán quốc tế không?
Trong một số trường hợp, CISG có thể được áp dụng nếu các điều kiện pháp lý phù hợp. Vì vậy doanh nghiệp cần kiểm tra rõ hợp đồng có áp dụng, loại trừ hoặc điều chỉnh phạm vi CISG hay không.
Có bắt buộc chọn trọng tài thương mại không?
Không bắt buộc trong mọi trường hợp. Tuy nhiên, nếu chọn trọng tài, điều khoản trọng tài phải được viết rõ về trung tâm trọng tài, địa điểm, ngôn ngữ và quy tắc giải quyết.
Doanh nghiệp Việt nên làm gì trước khi ký hợp đồng quốc tế?
Doanh nghiệp nên đọc kỹ hợp đồng, rà soát phụ lục, kiểm tra luật áp dụng, cơ chế giải quyết tranh chấp, điều khoản thanh toán, tiêu chuẩn nghiệm thu và hồ sơ chứng cứ cần lưu giữ.
