Để trở thành Quản lý Dự án (Project Manager) trong ngành xây dựng – công nghiệp – hạ tầng, bạn không thể chỉ dựa vào kinh nghiệm giám sát, chỉ huy trưởng hay nền tảng đại học. Những điều đó là phần gốc rễ nền tảng, còn để trở thành PM thực thụ bạn phải trang bị thêm 4 nhóm năng lực.
1. Năng lực TỰ HỌC – “Cái gốc làm nghề”
Người đi lên từ công trường đều hiểu: trải nghiệm thực tế là thứ không trường lớp nào dạy được. Nhưng để trở thành PM, bạn cần kết hợp trải nghiệm này với tư duy tiêu chuẩn hoá.
Tự học qua công việc thực tế
- Theo sát các hạng mục: móng – cọc, kết cấu bê tông, thép, hoàn thiện, M&E.
- Phân tích rủi ro từng giai đoạn: an toàn, chất lượng, tiến độ.
- Học từ sự cố: nứt, thấm, sai cốt thép, sai cao độ, trễ tiến độ…
Tự học qua tài liệu
- Nhật ký công trường, biên bản nghiệm thu, hồ sơ chất lượng.
- Rèn chuẩn RFI, NCR, MIR theo chuẩn quốc tế.
2. Năng lực HỌC TIÊU CHUẨN – QUY CHUẨN
Đây là giai đoạn bắt buộc khi bạn muốn bước lên vị trí PM. Bạn không cần học thuộc, nhưng phải biết tìm – biết đọc – biết áp dụng.
Tiêu chuẩn Việt Nam cần nắm
- Luật Xây dựng 2014 (sửa đổi 2020).
- Nghị định 06/2021/NĐ-CP: Quản lý chất lượng công trình.
- Nghị định 10/2023/NĐ-CP: Quản lý chi phí xây dựng.
- Thông tư 02/2023/TT-BXD: Quy định nghiệm thu.
- TCVN cho từng bộ môn: kết cấu, vật liệu, cơ điện, PCCC…
3. Năng lực HỌC TIÊU CHUẨN QUỐC TẾ
PM chuyên nghiệp không thể chỉ đọc TCVN. Bạn cần đọc tiêu chuẩn quốc tế để cập nhật phương pháp và tư duy dự án.
A. Mỹ – ASTM / ANSI / ACI
- ASTM E2691 – đo năng suất thi công (Job Productivity Measurement).
- ASTM C94/C94M – bê tông trộn sẵn (Ready Mixed Concrete).
- ACI 318 – yêu cầu tối thiểu cho kết cấu bê tông cốt thép.
B. ISO – quản lý hệ thống
- ISO 9001 – Hệ thống quản lý chất lượng.
- ISO 45001 – Quản lý an toàn, sức khỏe nghề nghiệp.
C. Đức – DIN
- DIN 18202 – Dung sai trong xây dựng, kiểm soát hoàn thiện.
D. Nhật – JIS
- JIS A 5308 – bê tông trộn sẵn theo chuẩn Nhật.
4. Học TÀI LIỆU QUẢN LÝ DỰ ÁN QUỐC TẾ
PMBOK (PMI – Mỹ)
PMBOK giúp bạn nắm 5 nhóm quy trình và 10 nhóm kiến thức như Scope – Cost – Quality – Risk – Stakeholder – Procurement…
Construction Project Management – Chris March
Project Management for Engineering, Business and Technology – Nicholas & Steyn
APM Body of Knowledge (UK)
5. PM phải đọc nhiều hơn người khác
Nhóm kỹ thuật
- Hồ sơ thiết kế, BOQ, biện pháp thi công.
- Shopdrawing – Asbuilt – QC Checklist.
- Hồ sơ nghiệm thu, nhật ký công trường.
Nhóm pháp lý
- Hợp đồng xây dựng (FIDIC, EPC, Design & Build…).
- Luật Đấu thầu, Luật Đầu tư, điều khoản thanh toán – giải ngân.
Nhóm nâng tầm tư duy
- Harvard Business Review – Project Leadership.
- Sách về rủi ro, đàm phán, tư duy hệ thống.
6. Lời nhắn cho bạn muốn lên PM
PM không phải là chức danh, mà là năng lực tổng hợp. Bạn muốn lên PM thì phải biết nhìn rộng hơn kỹ sư giám sát, dự trù rủi ro, đọc bản vẽ và tiêu chuẩn theo góc nhìn tổng thể, giỏi giao tiếp – điều phối – lãnh đạo, và áp dụng tư duy quốc tế vào thực tiễn Việt Nam.
